Vic Chesnutt 1964 - 2009, De laatste flirt

Nu hij dood is beweert opeens iedereen dat je het had kunnen zien aankomen. En toegegeven, Vic Chesnutts laatste album 'At the Cut' staat vol regels als 'I just suddenly found myself free falling'. En - nog veel directer - 'I flirted with you all my life; even kissed you once or twice', waarmee hij onomwonden verwijst naar eerdere zelfmoordpogingen. Ditmaal, bleef het niet bij een onschuldige flirt. Op Eerste Kerstdag overleed Vic Chesnutt als gevolg van een fatale dosis van een spierverslappend medicijn die hij vrijwel zeker bewust tot zich had genomen.

Februari 2008 stond hij nog in Paradiso met het Canadese avantgardegezelschap A Silver Mount Zion ; een paar maanden daarvoor trouwens ook op Crossing Border. Het waren misschien wel de beste concerten die de in november 1964 geboren Chesnutt in ons land gegeven heeft. De Canadese musici wisten precies de toon te vinden die de altijd zwaar beladen liedjes van de zanger en gitarist nodig hadden.
Vic Chesnutt zat in een rolstoel, deels verlamd als hij was als gevolg van een auto-ongeluk in de vroege jaren tachtig. Het weerhield hem niet om te zingen en songs te gaan schrijven, daarbij gesteund door de toen nog evenals hij in Athens Georgia wonende muzikanten van R.E.M., met name Michael Stipe die hem hielp bij het opnemen van zijn debuutalbum 'Little' in 1990. Na enkele albums die weliswaar een wereldwijd bereik hadden, maar slechts door insiders werden gehoord, kreeg zijn carrière een impuls toen Michael Stipe een aantal rocksterren zo ver kreeg dat ze meewerkten aan een benefiet-album dat Chesnutts medische financiële lasten moest verlichten.
De albums die Vic Chesnutt de afgelopen vijftien jaar maakten haalden regelmatig de 'eindlijstjes' van muziekcritici en smaakmakers. Hij werd op zijn platen bijgestaan door groten uit de muziekwereld als pianist Van Dyke Parks en gitarist Bill Frisell. De Amerikaan was niet alleen in zijn teksten griezelig persoonlijk, ook muzikaal wist hij zich te profileren. Zijn stem en songstucturen herinnerden nog het meest aan de vijf jaar geleden overleden Britse liedjesmaker Kevin Coyne.
Toen ik hem in 1998 sprak herkende Chesnutt de overeenkomst met Coyne, maar voegde daar onmiddellijk aan toe dat in Amerika vrijwel niemand ooit van Coyne gehoord had. Een bevriende radio-dj had hem eens een cassettetape met wat nummers van de Brit gegeven. Zoals Coyne altijd onmiddellijk geassocieerd werd met zijn verleden als sociaal werker en psychiatrisch verpleger, verscheen er geen verhaal over Chesnutt waarin de rolstoel en fatale auto-ongeluk niet genoemd werden. Het verschil tussen de twee was dat Coyne op depressieve momenten net dat beetje zelfspot en relativering kon vinden dat nodig was om er over heen te komen.

Wat Chesnutts liedjes ook onderscheidt zijn de impliciete en expliciete verwijzingen naar personen: schrijvers, schilders, historische figuren. Op 'At the Cut' zijn dat er al weer snel een dozijn, ondermeer de dichters Lawrence Ferlingetti, Clark Goolidge en W.H. Auden, de schrijver Philip Roth, folkzanger Woody Guthrie en de schilders Henry Darger en Philip Guston. Aan de laatste weidt hij zelfs een complete song. Misschien dat je zelfs kan zeggen dat bij Chesnutt vaak een vergelijkbare zwartgallige of sardonische sfeer doorsijpelt als in het werk van Gaston.
Nu is ongetwijfeld het moment gekomen dat er aan Vic Chesnutt gerefereerd gaat worden als de man die zo wanhopig zong dat hij nog niet klaar was voor de dood, dat de dood hem niet langer geloofde.

Peter Bruyn
foto: Paul Bergen

Vic Chesnutt op YouTube

Pagina 1