Turkey Now! in Amsterdam en Rotterdam

De Istanbul-blues van de Türkü bar

Van 4 februari tot en met 4 april vindt op tal van locaties in Amsterdam en Rotterdam de derde editie van Turkey Now! plaats. Een cultureel festival dat alle mogelijke richtingen uit waaiert. Van de popzangeres Kibariye die met het Nederlandse Rosenberg Trio optreedt tot fusionjazz van gitarist Erman Dirikcan. Zangeres Karsu Dönmez, die ook wel de Turkse Norah Jones genoemd wordt, maar ook Turkse tango - het bestaat! - van Tombaz. Er zijn Turkse films, literatuurprogramma's rond het werk van Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk en er is Turks theater.

Waar 'Turkije' staat moet hier echter vooral 'Istanbul' gelezen worden. Het voormalige Konstantinopel is het onbetwiste culturele en economische kloppende hart van het land en dit jaar de culturele hoofdstad van Europa. Bovendien is het eenentwintigste eeuwse, bruisende en westers mondaine Istanbul niet representatief voor héél Turkije. Zoals Amsterdam dat niet is voor Nederland en New York niet voor de Verenigde Staten. In Istanbul kun je terecht voor zowel rock en laptop-avantgarde als folklore en er wonen jazz- en klassieke musici die zich met de wereldtop kunnen meten.
De authentieke Turkse cultuur is in Istanbul echter het meest direct waarneembaar in de zogenaamde Türkü bars. Lokalen waar bier, raki of thee gedronken wordt - vaak met hapjes erbij - en live muziek te horen is. Een zanger die zich begeleidt op de baglama, de langhalsluit. Of een zangeres, niet zelden platinablond en torenhoog gehakt, die door een baglama-speler begeleid wordt, met soms ook nog iemand op een elektronisch klavier erbij.
Het repertoire bestaat steevast uit traditionals en evergreens. Onvervalste smartlappen vooral, en overbekend bij de toehoorders: Turkse blues. Liederen over de last en de vreugde van het leven - kortom, een thematiek van alle tijden. Er wordt meegezongen, om verzoeknummers gevraagd, geklapt en gedanst. Het 'rockt' en het heeft 'soul'.
Wie in het moderne Istanbul niet voor een van de trendy danceclubs kiest, komt diep in de nacht altijd weer in een Türkü bar terecht. Met gefotokopieerde postertjes van onbekende sterren aan de muur en obers die de lege glazen zo snel mogelijk omwisselen voor volle. Een poel van smartelijke liederen, waarbij je je afvraagt of de tragiek zit in de stem van de zangeres of in de ritmebox van het plastic klaviertje. Totdat het ochtend wordt, de lichten aan gaan en de zangeres haar stilettohakken wisselt om aan de arm van haar verloofde op gemakkelijker schoeisel de zaak te verlaten.
Kan die sfeer ook in Nederland ontstaan? Turkey Now! gaat de uitdaging aan schept zowel in Amsterdam als in Rotterdam tweemaal de sfeer van een heuse Türkü bar, waarvoor een aantal van de beste musici in het genre uit Istanbul gehaald worden.

Peter Bruyn

Zie voor het programma van Turkey Now!: www.turkeynowfestival.nl

Trailer: YouTube

Pagina 1