Shearwater: verlangen naar diepte en drama

"Mijn nieuwe album was nooit bedoeld als derde deel van een drieluik. Toch voelt het achteraf wel zo," zegt Shearwater-zanger en songschrijver Jonathan Meiburg. 'The Golden Archipelago', zoals de plaat heet, sluit zowel qua thematiek als wat sfeer betreft aan bij de eerdere albums 'Rook' uit 2008 en 'Palo Santo' uit 2006.
"Palo Santo' ging nog over één persoon. 'Rook' had de natuur in haar algemeenheid tot onderwerp. En de nieuwe plaat gaat over het lot van mensen die zijn overgeleverd aan de hand van de wereld om hen heen. Wat de drie albums bindt, is dat ik het hele traject als een emotionele reis heb ervaren."
Wat de drie albums eveneens bindt, is de contemplatieve sfeer van de muziek, hoewel het volume bij vlagen flink opgeschroefd wordt, en de indringende zangpartijen. Intense, gelaagde muziek die associaties oproept met de vroege soloalbums van Peter Gabriel, met het werk van The Blue Nile en Talk Talk. En meer recent met Antony and the Johnsons.
"Ik laat het nieuwe album beginnen met een opname van het volkslied van Bikini, het inmiddels ontvolkte atol in de Stille Zuidzee. Sinds de atoomproeven leven de voormalige bewoners elders, in ballingschap. Maar ze zingen nog altijd over waar hun wieg stond, of de wieg van hun voorouders. Teksten als 'No longer can I stay', maar dan in hun eigen taal. Dat is muziek die mij raakt - zo intens."

Jonathan Meiberg werd geboren in Baltimore, in de staat Maryland aan de Amerikaanse oostkust. Halverwege de jaren negentig kreeg hij een stipendium om in Austin, Texas, geografie te studeren en daaraan gekoppeld een jaar lang onderzoek te doen naar afgelegen woongemeenschappen in ondermeer Australië, de Falkland Eilanden en een Inuit-nederzetting in Canada.
Terug in Austin richtte hij samen met zanger en songschrijver Will Sheff in 1999 de stevig in Amerikaanse tradities gewortelde groep Okkervil River op. Daarnaast begonnen de twee in 2001 Shearwater als uitlaatklep voor muziek die niet in het Okkervil-idioom paste. Beide groepen bleken succesvol en op een gegeven moment niet meer te combineren. In 2005 verliet Self Shearwater en in 2008 trok Meiberg zich uit Okkervil River terug. Sindsdien profileert laatstgenoemde groep zich steeds meer 'Amerikaans', terwijl Shearwater zich muzikaal veel moeilijker laat definieren.
"Ik ben opgegroeid met kerkmuziek. En daarnaast zijn de rockplaten die ik in m'n puberteit draaide altijd belangrijk voor mij gebleven: het derde Peter Gabriel-album, Pink Floyds 'Final Cut', dat soort klassieke rock-lp's. Die ervoer ik als grote, ambitieuze rockplaten. Albums met diepte en drama. Dat had ik ook in mijn hoofd toen ik zelf muziek ging maken: grote, ambitieuze albums..."

"Die studiereis die ik destijds in 1997 heb gemaakt is werkelijk ontzettend belangrijk voor mij geweest. In alle opzichten. Het was nota bene de eerste keer dat ik Amerika uit ging. En dan meteen zo'n reis van een jaar, de hele wereld rond. Dat veranderde alles voor mij, inclusief mijn muziek. Want ik had voordien ook al muziek gemaakt. Ik heb het geluk gehad om in dat jaar naar plaatsten op de wereld te gaan waar nog mensen leven zoals in de tijd dat je nog niet in een vliegtuig stapte en even naar de andere kant van de aardbol vloog. Mensen die hun hele leven op een beperkt aantal vierkante kilometers doorbrengen. In veel gevallen eilanden."
"Wat mij echter het meest getroffen heeft waren niet de mensen, maar de dieren op die afgelegen plekken. Op een gegeven moment ging ik met biologen die onderzoek naar penguins deden naar een eiland waar geen mensen woonden, alleen dieren. Daar kwamen al die beesten spontaan naar ons toe. Ze gedroegen zich totaal anders dan ik van dieren gewend was. Voor die dieren op dat eiland waren mensen nog niet automatisch een bedreiging. Dat heeft een enorme indruk op mij gemaakt. En die ervaring heb ik geprobeerd om op 'The Golden Archipelago' in muziek te vangen. Dat zit niet zozeer in de teksten teksten, maar vooral in de muziek."

Peter Bruyn
Fotograaf Paul Bergen

The Golden Archipelago (Matador / V2) verschijnt 15 februari 2010.

Shearwater speelt woensdag 17 februari 2010 in Paradiso, Amsterdam.

Klik hier voor meer foto's van Paul bergen

Pagina 1