Elliott Murphy komt weer naar Amsterdam

Een rock'n'roll-romanticus die gekoesterd wordt

Zo pakweg eens in de twee jaar doet hij ons land aan. Vrijwel altijd voor één concert, doorgaans in de bovenzaal van Paradiso. De Amerikaanse rocker Elliott Murphy. Als je daar dan bij bent, verbijt je je een beetje. Moet deze man niet gewoon in de grote zaal staan? Of eigenlijk zelfs in de Heineken Music Hall? Daar spelen immers zoveel mindere goden voor drie-, vier- vijfduizend fans. Enfin, het gaat zoals het gaat. En komende zaterdag, 20 maart 2010, is Murphy er weer. In de bovenzaal van Paradiso, uiteraard.

Hij is als singer-songwriter en rocker eigenlijk altijd tussen de wal en het schip gevallen. Misschien omdat hij er ondanks tal van perfecte rocksongs nooit in is geslaagd om het perfecte album te maken. Niet voor niets hebben sommige van zijn live-albums waarop hij een bloemlezing uit zijn immense repertoire speelt - hij maakte er inmiddels vijf - de grootste impakt.
Ooit, in de vroege jaren zeventig, leek hij een gouden toekomst tegemoet te gaan. Bob Dylan zat even in een 'dipje' en de rockwereld ging op zoek naar een 'nieuwe Dylan'
Een man die genoemd werd in verband met de 'vacature' was John Prine, die in 1971 zijn debuutalbum uitbracht. Diens song 'Sam Stone' werd weliswaar een cultklassieker maar de zanger miste het charisma van een echte ster.
Een andere kanshebber was Elliott Murphy, die in 1973 als een vierentwintigjarige Adonis met lang blond hippiehaar debuteerde met het album 'Aquashow'. Hij had de 'looks', de bohémien-uitstraling, zijn teksten ademden Rimbaud-associaties en zijn muziek echoode 'Blonde on Blonde'. Het talent van Murphy zou echter pas tot volle wasdom komen op de albums die hij tussen 1975 en 1977 maakte. Toen zat Bob zelf alweer fier in het zadel dankzij 'Blood on the Tracks' en 'Desire'. En er was een andere kandidaat opgestaan die nog een serieuzere bedreiging voor de rol van Dylan als 'stem van een generatie bleek'. Een klein manneke met een immens charisma: Bruce Springsteen. In 1975 walste hij met zijn 'Born to Run'-album door het rocklandschap.
Elliott Murphy schreef prachtige, gedreven songs vol Jack Kerouac-romantiek. Maar hij miste het mystieke van Dylan. En hij sprak de Amerikaanse arbeidersklasse niet aan zoals Springsteen dat deed. Elliott Murphy was een chroniqueur van de artistieke zelfkant van Manhattan, die de 'partygirls' en 'broken poets' bezong, zoals Lou Reed dat ook altijd had gedaan. De twee raakten zelfs bevriend en Reed hielp Murphy aan een platencontract bij RCA. En terwijl Dylan terug aan de top was en de massa bij Springsteen in de Caddillac over de eindeloze Amerikaanse autowegen scheurde, was er een kleine groep liefhebbers die als een blok viel voor de albums die Elliott Murphy in de tweede helft van de jaren zeventig maakte: 'Lost Generation', 'Night Lights' en 'Just a Story from America'.

In de jaren tachtig en negentig bleven de platen van Murphy sterk. Minder verpletterend dan zijn eerste vijf, maar er stonden altijd wel weer een paar songs op die door merg en been gingen. Misschien waren ze zelfs wel beter dan voorheen, maar was het 'nieuwe' er gewoon een beetje af. Met het album '12' uit 1990 zijn zowel de rocksfeer als de sterke songs weer terug. Een aantal tenminste, waaronder het prachtige 'On Elvis Presley's Birthday', dat nog altijd een hoogtepunt bij de concerten is. Ondertussen verhuist hij vanuit New York naar Parijs - meer om de hectiek van de Big Apple te ontvluchten dan om de sfeer van de 'Poètes maudits' op te zoeken.
In de jaren negentig lijkt Murphy een beetje te schipperen tussen pogingen om nog eens zo'n rock-album te maken als hij in de jaren zeventig kon en tegelijk liedjes te schrijven die veel meer op de akoestische gitaar leunen. Pas de laatste tien jaar kiest hij - op zijn albums althans - definitief voor het laatste. En dat is verstandig, want het levert hem z'n beste werk in decennia op. Rocken doet hij live nog altijd, bijgestaan door de Franse supergitarist Olivier Durand. Z'n rockende jaren zeventig songs klonken de afgelopen jaren beter dan ooit! Als ballads speelt hij daar steeds vaker bespiegelend nieuw repertoire tussendoor. En dat werkt. Dat heeft impakt.

Een groot nieuw publiek gaat hij niet meer bereiken. Hij is inmiddels de zestig gepasseerd en zijn werk mag dan in muzikaal opzicht 'tijdloos' heten, Murphy is als persoon en artiest gewoon teveel een representant van de 'seventies'-generatie. Maar veel kleiner wordt zijn aanhang ook niet. De fans die hij heeft koesteren hem en blijven hem koesteren. Er komen zelfs mensen bij die hem altijd over het hoofd hebben gezien en nu via via leren kennen.
"Als je jong bent maak je rock'n'roll om de wereld te veranderen," zei hij eind jaren negentig nog in een interview. "Naarmate de tijd verstrijkt accepteer je dat je niets meer of minder doet dan je eigen ervaringen documenteren." Murphy onderschat zichzelf: het zijn de ervaringen van zijn generatie.

Peter Bruyn

Elliott Murphy speelt zaterdag 20 maart 2010 in Paradiso, Amsterdam.

Website Elliott Murphy: www.elliottmurphy.com

Luister muziek van Elliott Murphy op MySpace

YouTube: Murphy speelt z'n klassieker 'Last of the Rock Stars'

Pagina 1